Ostatnie wydarzenia

Informacja epizootyczna - Zgnilec amerykański pszczół

16.09.2019
Informacja epizootyczna - Zgnilec amerykański pszczół

Powiatowy Lekarz Weterynarii w Brzesku przekazuje do wiadomości mieszkańców ulotkę informacyjną dotyczącą zgnilca amerykańskiego pszczół. Zapraszamy do zapoznania się z jej treścią. 

Rozwiń skrzydła w DCK

12.09.2019
Rozwiń skrzydła w DCK

Dębińskie Centrum Kultury w Jastwi zaprasza do zapisów na zajęcia organizowane w nowym roku szkolnym. W szerokim wachlarzu propozycji przygotowanej dla mieszkańców zapewne każdy znajdzie coś dla siebie. W ofercie nie zabrakło dobrze znanych zajęć, jest również sporo nowości.

Kolejne zrealizowane inwestycje drogowe w naszej gminie

12.09.2019
Kolejne zrealizowane inwestycje drogowe w naszej gminie

Prace modernizacyjne prowadzone na drogach dojazdowych do pól w Woli Dębińkiej Koło Wróbla oraz w Jaworsku Wilkówka Grabno zostały zakończone. Oba odcinki zyskały nową nawierzchnię asfaltową oraz podbudowę z kruszyw łamanych. 

"Wieś Polska - kultura, tradycje, dziedzictwo i wyzwania"

11.09.2019
"Wieś Polska - kultura, tradycje, dziedzictwo i wyzwania"

Wszystkich miłośników polskiej kultury i tradycji zapraszamy do Dębińskiego Centrum Kultury w najbliższą niedzielę, 15 września na godz. 11:00 na konferencję "Wieś Polska - kultura, tradycje, dziedzictwo i wyzwania".Wydarzenie połączone będzie z folklorystycznym przeglądem dorobku artystycznego naszej gminy oraz jubileuszem 25 – lecia Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. 

Zagłosuj na nasz projekt w Budżecie Obywatelskim Województwa Małopolskiego 2019!

10.09.2019
Zagłosuj na nasz projekt w Budżecie Obywatelskim Województwa Małopolskiego 2019!

Zapraszamy do głosowania na inicjatywę gminy Dębno pn.: „Scena historii, kultury, dziedzictwa i aktywności ” zgłoszoną do IV edycji Budżetu Obywatelskiego Województwa Małopolskiego.

Projekt ma na celu zakup sceny, która będzie wykorzystywana podczas wydarzeń o charakterze kulturalnym, patriotycznym, folklorystycznym, sportowym i turystycznym na terenie subregionu Tarnowskiego.

ZPiT „Łoniowiacy” na Międzynarodowym Festiwalu Folklorystycznym „BALKAN FOLK FEST 2019” w Bułgarii

10.09.2019
ZPiT „Łoniowiacy” na Międzynarodowym Festiwalu Folklorystycznym „BALKAN FOLK FEST 2019” w Bułgarii

W ostatnich dniach sierpnia Zespół Pieśni i Tańca „Łoniowiacy” przebywał na Międzynarodowym Festiwalu Folklorystycznym „BALKAN FOLK FEST 2019” w Bułgarii, gdzie godnie reprezentował Polskę oraz gminę Dębno, przedstawiając piękno rodzimego folkloru.

Nowele polskie w dębińskim zamku

10.09.2019
Nowele polskie w dębińskim zamku

„Mój ojciec wstępuje do strażaków” – Bruno Schulza, „Orka" – Władysława Reymonta, a także "Dym" Marii Konopnickiej - to utwory, które wybrzmiały w murach dębińskiego zamku, w sobotę 7 września w ramach tegorocznej edycji akcji Narodowe Czytanie. 

Weź udział w projekcie „Proaktywni na plus”

9.09.2019
Weź udział w projekcie „Proaktywni na plus”

Fundacja Rozwoju Kompetencji i Przedsiębiorczości PROKATYWNI rozpoczęła rekrutację uczestników do projektu "Proaktywni na plus". Nabór prowadzony jest na terenie miasta Tarnowa oraz powiatu tarnowskiego, dąbrowskiego i brzeskiego, dla osób w wieku 30 lat i więcej, pozostajacych bez zatrudnienia.  

Wakacyjne remonty w szkołach i przedszkolach

6.09.2019
Wakacyjne remonty w szkołach i przedszkolach

Wakacje dobiegły końca. We wtorek wraz z pierwszym dzwonkiem uczniowie zasiedli w szkolnych ławkach. Dwumiesięczna przerwa w zajęciach dydaktycznych została wykorzystana do przeprowadzenia w gminnych placówkach oświatowych mniejszych lub większych remontów, jak również bieżących konserwacji.

Droga Sufczyn Rajsko z dofinansowaniem ze środków Funduszu Dróg Samorządowych

6.09.2019
Droga Sufczyn Rajsko z dofinansowaniem ze środków Funduszu Dróg Samorządowych

30 sierpnia br. prezes Rady Ministrów Mateusz Morawiecki zatwierdził listy zadań przeznaczonych do dofinansowania ze środków Funduszu Dróg Samorządowych w 2019 roku, wśród nich znalazła się gmina Dębno.

Drukuj drukuj

Z historii gminy

Strona główna » Z historii gminy » Nieugięty – Stanisław Jedynak

Nieugięty – Stanisław Jedynak

22.05.2017
Nieugięty – Stanisław Jedynak

W 1920 roku we wsi Porąbka Uszewska urodził się Stanisław Jedynak.  Jako młody chłopak ofiarnie pracował wraz z rodzicami na ich gospodarstwie, nie przeszkadzało mu to w odbywaniu nauki.  Dostał się do krakowskiego gimnazjum ogólnokształcącego, gdzie otrzymał numer 151. Swój numer  wyszywał obowiązkowo na bieliźnie. Jak się później okaże, te cyfry będą mu towarzyszyć jeszcze przez wiele lat. Po roku jednak musiał przenieść się do tarnowskiej szkoły, gdzie w 1939 r. z bardzo dobrymi wynikami otrzymał promocję do liceum.

Wybuch wojny pokrzyżował jednak jego plany edukacyjne – zamiast kontynuować naukę, został wysłany na front wraz z Hufcem Przysposobienia Wojskowego. W początkowej fazie wojny uczestniczył w pomocniczych formacjach armii, którą spychano na wschód. Skierowano go (już jako pełnoprawnego żołnierza) do obrony w okolice Sanu, gdzie właśnie toczyły się zacięte walki. Obrona nie trwała jednak długo, przerwało ją wkroczenie armii czerwonej na polskie ziemie. Wtedy Stanisław wyruszył do walki pod Kock. Walkę zakończył 5 października, wraz z kapitulacją jego jednostka została rozwiązana. Stanisław mógł powrócić w swoje rodzinne strony, wojaczki nie ukończył jednak bez szwanku, gdyż  w starciu z wrogiem odniósł lekkie rany.

Mogło by się wydawać, że jako żołnierz nie ma już żadnych perspektyw, ale stało się całkowicie inaczej. W listopadzie 1939 r. został zaprzysiężony w konspiracyjnej organizacji Armii Krajowej „Odwet” i pod pseudonimem „151” oraz „Ola” kontynuował walkę o niepodległość. Jako młody i rzutny mężczyzna w nowej roli radził sobie świetnie, niemal od razu zaprzysiągł 17 nowych członków do swojej organizacji. Pełnił swoją służbę wzorowo, jako łącznik pomiędzy placówką AK w Porąbce a komendą Obwodu w Brzesku, aż do 1941 roku. Wraz z 1941 r. rozpoczyna budowę siatki łączności na terenie Czchowa, Iwkowej, Uszwi i Zakliczyna. Rozpoczął również pracę w Zarządzie  Gminy Dębno, gdzie pomagał w fałszowaniu kenkart i dowodów na dostawy kontyngentów.

Kolejnym zadaniem, jakie otrzymał „Ola” w 1942 r., było utrzymywanie łączności pomiędzy komendą w Brzesku a Inspektoratem w Tarnowie. Wszystkie misje wykonywał bez żadnych większych trudności. Dobra passa jednak po pewnym czasie mija, a Stanisław podczas wykonywania jednej z misji zostaje zatrzymany przez Niemców – na całe szczęście nie został zdekonspirowany. Wywieziono go do miejscowości Krzyż (dzisiaj w Wielkopolsce), skąd po kilku tygodniach udało mu się uciec i powrócić pieszo do Porąbki. To zajście nie przekreśliło jego kariery w „Podziemiu”, wręcz przeciwnie – Stanisław z nową mocą oddał się wykonaniu swojej misji. Wraz z rodziną ukrywał ludzi spalonych i poszukiwanych przez gestapo, ocalił tym samym życie m.in. Józefa Wendy, Edwarda Baja i lotnika Włodzimierza Bernhardta. Za zasługi w konspiracji został mianowany plutonowym w Armii Krajowej. W swojej działalności wielokrotnie brał udział w przemycaniu broni z Tanowa. Przez cały okres okupacji Stanisław nie zapominał o młodzieży mieszkającej w Porąbce, brał udział w tworzeniu tajnego nauczania na terenie wsi, sam również wziął jedną grupę pod swoje skrzydła.

Po wyzwoleniu powiatu i rozwiązaniu Armii Krajowej, rozpoczęły się prześladowania członków podziemia przez komunistów, Stanisław Jedynak, tak jak wielu innych, przystąpił do nowopowstałej organizacji „Wolność i Niepodległość”. W sierpniu 1945 roku został zatrzymany przez patrol UB i NKWD. Jedyną szansą na uratowanie życia była dla niego ucieczka. Strach przed katowniami UB sprawił, ze przez dwa lata musiał ukrywać się na Śląsku pod innym nazwiskiem. Ujawnił się w 1947 roku po ogłoszeniu amnestii. Ze swoją przeszłością nie dane mu było zająć żadnego ważniejszego stanowiska w komunistycznej Polsce, poświęcił się więc pracy na stanowisku przewodniczącego zarządu Koła Przyjaciół Dzieci w Sosnowcu. Jako człowiek bardzo aktywny prowadził prace na rzecz ZBoWiD-u, działając na rzecz członków AK.  Pracował w zarządzie stowarzyszenia „PAX”, organizował w Katowicach Koło Przyjaciół Ziemi Brzeskiej, którego był przewodniczącym. Pisał również artykuły do wielu czasopism, takich jak „Gmina”, „Słowo Powszechne”, „WTK Katolik”, „Tygodnik Powszechny”, „Przyjaciel Dziecka”. Jako rzutny działacz i główny księgowy w firmie „Separator” miał zasługi w budowie  przez nią jedenastopiętrowego bloku mieszkalnego. Zmarł 24 grudnia 1992 roku.

Stanisław Jedynak jako dorobek swojego życia pozostawił ogromny zbiór opracowanych przez siebie dokumentów o tematyce historycznej i kulturalnej.

Ciężko w jednym artykule opisać życie i działalność tak wybitnego człowieka, jakim był Stanisław Jedynak. Któż z nas może pochwalić się tak wielkim dorobkiem doświadczeń? Myślę, że wszyscy powinniśmy brać z niego przykład.

Na załączonych zdjęciach znajdują się:
1. Stanisław Jedynak
2. Stanisław w latach okupacji

Nieugięty – Stanisław Jedynak
Autor: Szymon Smaga-Kumorek

Wróć do historii gminy

Informator UG system informacji przestrzennej   Stowarzyszenie Kwartet na Przedgórzu  Prawa pacjenta Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej WKU w Tarnowie  Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej

W górę
Kapitał Ludzki - Narodowa Strategia Spójności Gmina Dębno Unia Europejska - Europejski Fundusz Społeczny
Modernizacja strony WWW współfinansowana z EFS w ramach projektu POKL 2007-2013 pt. "CAF - podstawa doskonalenia małopolskich JST",
nr projektu POKL.05.02.01.00-059/12