Ostatnie wydarzenia

Klub "Senior +" w Dębnie - remont rozpoczęty

17.09.2020
Klub "Senior +" w Dębnie - remont rozpoczęty

W ostatnich dniach  rozpoczęto prace remontowe  przy budynku tzw. „Organistówki” w Dębnie, w którym ma powstać Klub Senior +.

Budynek  wskazany na działalność seniorów musi przejść gruntowną przebudowę. Modernizację rozpoczęto od prac rozbiórkowych.

Uwaga konkurs –„PIŁKA W GRZE”

15.09.2020
Uwaga konkurs –„PIŁKA W GRZE”

Wójt Gminy Dębno zachęca rolników z terenu naszej gminy do wzięcia udziału w konkursie “Piłka w grze” organizowanym przez Urząd Statystyczny w Krakowie.

Rolnicy trzech gmin z województwa małopolskiego, którzy spiszą się najliczniej w formie samospisu do 16 października wywalczą zestaw piłek dla szkół w zwycięskich gminach.

Aby wziąć udział w rywalizacji konkursowej nie trzeba się rejestrować, wystarczy że rolnicy spiszą się przez Internet na stronie spisrolny.gov.pl

Wyniki z podaniem zwycięskich gmin opublikujemy 19 października na stronie internetowej Urzędu Statystycznego w Krakowie i w naszych mediach społecznościowych!

Pierwszy etap renowacji kaplicy Jastrzębskich zakończony

15.09.2020
Pierwszy etap renowacji kaplicy Jastrzębskich zakończony

Zakończył się pierwszy etap remontu konserwatorskiego zabytkowej kaplicy Jastrzębskich na cmentarzu parafialnym w Dębnie.

Zaprojektowana w stylu neogotyckim kaplica powstała w 1906 roku z fundacji Marii  Dębińskiej z rodziny Jastrzębskich.

Podsumowanie XXIII Sesji Rady Gminy Dębno

14.09.2020
Podsumowanie XXIII Sesji Rady Gminy Dębno

14 września br., podczas XXIII Sesji Rady Gminy Dębno, odbyło się uroczyste wręczenie srebrnego medalu „ Za zasługi dla Obronności Kraju” Pani Marii Curyło z Biadolin Szlacheckich. Odznaczenie to nadawane jest przez Ministra Obrony Narodowej rodzicom, którzy wychowali przynajmniej trójkę dzieci na wzorowych żołnierzy odbywających służbę wojskową w szeregach Wojska Polskiego.

Montaż instalacji fotowoltaicznych zakończony

11.09.2020
Montaż instalacji fotowoltaicznych zakończony

W sierpniu br. Gmina Dębno zakończyła montaż instalacji fotowoltaicznych na budynkach użyteczności publicznej realizowanego w ramach zadania pn.: „Partnerski projekt budowy instalacji odnawialnych źródeł energii dla gmin województwa małopolskiego”, współfinansowanego przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego na lata 2014-2020.

„Małopolski e-Senior” kolejna grupa rozpoczęła szkolenia

4.09.2020
„Małopolski e-Senior” kolejna grupa rozpoczęła szkolenia

Na terenie Gminy Dębno 31 sierpnia br. kolejna grupa rozpoczęła szkolenia w ramach projektu „Małopolski e-Senior”.

Projekt adresowany jest dla osób które ukończyły 65 lat. Przewidzianych jest 15 spotkań w wymiarze 3 godzin lekcyjnych każde oraz 3 spotkania animacyjne po 2 godziny lekcyjne.  Obecna grupa liczy 11 seniorów. Zajęcia prowadzone przez Pana Jacka Leszczyńskiego odbywają się w sali narad Urzędu Gminy Dębno.

Głosuj na Dębno w konkursie Turystyczne Skarby Małopolski

3.09.2020
Głosuj na Dębno w konkursie Turystyczne Skarby Małopolski

Rozpoczął się II etap konkursu na najlepsze oferty i produkty turystyczne Województwa Małopolskiego – Turystyczne Skarby Małopolski. Zachęcamy do głosowania na naszą Gminę Dębno, dzięki Państwa pomocy, mamy szansę wygrać 50 000 zł.


Kolejny odcinek drogi zmodernizowany

3.09.2020
Kolejny odcinek drogi zmodernizowany

W dniu 3 września br.  odebrano kolejną inwestycje drogową - remont drogi gminnej w Dębnie.

Dzięki dotacji z Funduszu Dróg Samorządowych wyremontowano 2400 mb drogi gminnej Dębno przez Wieś. Prace polegały na wyprofilowaniu uszkodzonej nawierzchni, ułożeniu masy asfaltowej i umocnieniu poboczy kruszywem łamanym oraz regulacji studzienek wodnych.

Rozpoczynamy nowy rok szkolny 2020/2021

1.09.2020
Rozpoczynamy nowy rok szkolny 2020/2021

Drodzy Uczniowie, Rodzice, Dyrektorzy Szkół i Placówek Oświatowych, Nauczyciele i Pracownicy Oświaty. Po długiej przerwie rozpoczyna się kolejny, nowy rok szkolny 2020/2021. Przed nami nowe wyzwania i nadzieje. Po raz kolejny podejmiecie trud kształtowania charakterów, wzbogacania wiedzy oraz rozwijania swoich umiejętności, a pracownicy oświaty tworzenia właściwych warunków do nauki i pracy.

Najlepsi uczniowie z gminy Dębno odebrali stypendia

31.08.2020
Najlepsi uczniowie z gminy Dębno odebrali stypendia

Podczas uroczystej sesji Rady Gminy Dębno, która odbyła się w poniedziałek 31 sierpnia w Publicznej Szkole Podstawowej w Woli Dębińskiej - Wójt Gminy Dębno wręczył stypendia najlepszym uczniom za rok szkolny 2019/2020.

W tym roku nagrodzonych zostało 36 najzdolniejszych uczniów naszej gminy. Otrzymali oni  stypendia za całoroczną pracę i uzyskane wyniki.

Drukuj drukuj

Z historii gminy

Strona główna » Z historii gminy » Jak hartowana stal – historia Teofila Hebdy „Błyskawicy” z Porąbki Uszewskiej

Jak hartowana stal – historia Teofila Hebdy „Błyskawicy” z Porąbki Uszewskiej

20.03.2017
Jak hartowana stal – historia Teofila Hebdy „Błyskawicy” z Porąbki Uszewskiej

Urodzony 5 XII 1902 roku Teofil – syn Franciszka i Ludwiki z domu Urban – nie miał spokojnego dzieciństwa. W 1914 był świadkiem, jak przez rodzinną wieś przetoczył się front I wojny światowej. Przez następne dwa lata obok jego domu maszerowały wojska rosyjskie i austriackie. Tymczasem on musiał pracować w miejscowym kamieniołomie. Gdy tylko zaczyna kształtować się państwo polskie, Teofil zgłasza się na ochotnika do wojska.

W czerwcu 1919 r., na komisji w Krakowie musi sobie „dodać” lat, by zostać przyjętym. Trafia do 10 Pułku Strzelców Wielkopolskich, który właśnie udaje się na front do południowej Galicji. Walczy ze swoją jednostką pod Bóbrką, Husiatyniem, Buczaczem. Przeciwnikiem są wojska ukraińskie, a w 1920 r. także i Armia Czerwona, której pochód na Europę muszą zatrzymać wojska polskie. Teofil, mimo młodego wieku, otrzymuje za swoją postawę w boju Srebrny Krzyż Zasługi z Mieczami i medale za wojnę o niepodległość państwa oraz za wojnę obronną 1920 roku. Po walkach zostaje w wojsku jako zawodowy żołnierz w jednostce (która zmienia numerację) i otrzymuje awans na sierżanta.

Niestety w Poznaniu, gdzie stacjonuje, dochodzi do incydentu. Teofil staje w obronie kobiety i wdaje się w bójkę z Niemcem, który ugodzony bagnetem ginie. Sąd wojskowy, w którym bronił go jego dowódca – pułkownik, uniewinnia go. Jednakże sprawa ta zaważy na jego karierze w wojsku. Dowództwo, nie chcąc zadrażniać stosunków z mniejszością niemiecką, wysyła go w 1924 roku do Wilna, do Korpusu Ochrony Pogranicza – jednostki broniącej granicy z komunistyczną Rosją.
W 1930 roku żeni się z nauczycielką Franciszką Dorniak, a w 1932 roku zostaje przeniesiony do miejscowości Bryckie, gdzie zostaje dowódcą strażnicy w baonie KOP „Kraśne”. Ciężka to służba. Walka z dywersantami, przemytnikami, bandytami a jednocześnie wywiad na terytorium wroga. Sztab batalionu dostrzega jego zalety żołnierskie i kieruje go na przeszkolenie wywiadowcze do II Oddziału WP. Teofil zostaje wyszkolonym agentem wywiadu.

Tymczasem szczęśliwie powiększa się jego rodzina. Rodzą mu się cztery córki: Daniela (21 IX 1931), Irena (31 III 1933), Teresa (17 VIII 1937), Anna (16 XII 1938).

Niestety, nad Europę nadciągają czarne chmury. W 1938 roku Teofil dostaje rozkaz przeniesienia nad granicę z Węgrami. Rodzina osiada w Stryju, on służy na odcinku Stanisławów. Zwalcza komunistyczne bandy ukraińskie. 29 VIII 1939 zostaje zmobilizowany do 53 Pułku Piechoty w Stryju. Z tą jednostką walczy w kampanii wrześniowej. Po klęsce okazuje się, że żona z córkami została na ziemiach zajętych przez Rosjan. Teofil, który ucieka z niewoli, w drodze z Jasła do Krakowa zatrzymuje się w rodzinnej Porąbce Uszewskiej. Gdy planuje przekroczyć granicę, by połączyć się z rodziną, otrzymuje wiadomość o przesiedleniach.

Na początku kwietnia 1940 r. Stalin zaczyna kolejną falę wywózek Polaków z Kresów. Tym razem celem są kobiety i dzieci. W bydlęcych wagonach, bez jedzenia, w chłodzie, pędzą Polaków na Syberię. Doskwiera głód, kromkę chleba trzeba wyżebrać lub ukraść. Małe dzieci nie są w stanie tego wytrzymać. W ciągu jednego tygodnia, wiosną 1940 roku umiera malutka Tereska i zaraz po niej Ania. Zrozpaczona matka nadludzkim wysiłkiem utrzymuje przy życiu pozostałe córki. Po roku świta iskierka nadziei. Stalin ogłasza amnestię i Polacy wraz z armią gen. Andersa mogą opuścić Rosję. Ale jest to dla wycieńczonych ludzi droga przez mękę. W Turkmenistanie Franciszka Hebda zapada na tyfus. Zdoła jeszcze wsadzić córki do pociągu w Taszkiencie, a sama zostaje na dworcu, gdzie umiera. Córki przejdą – jak wiele polskich dzieci – przez wszystkie sierocińce wojenne, od Iranu aż do Londynu.

Teofil Hebda otrzymuje przez Czerwony Krzyż informację o śmierci żony i córek. Nie wie, które przeżyły, ani co się z nimi dzieje… ma się dowiedzieć dopiero w 1948 roku.

Rzuca się w wir pracy konspiracyjnej. Jako zawodowy żołnierz, przeszkolony wywiadowca i dywersant, mimo niskiego stopnia (st. sierżant) praktycznie dowodzi partyzantką w gminie Dębno. Oficjalnie zostaje w 1943 roku zastępcą, a potem (po śmierci Adama Bartosza ps. „Kmicic”) dowódcą plutonu dywersji – „drapieżnych ptaków AK” – i bierze udział we wszystkich akcjach bojowych na terenie gminy. Te działania to nie tylko dywersja, sabotaż czy walka z wrogiem w otwartym polu. To także niewdzięczne zadanie upominania i likwidacji zdrajców i konfidentów. Wojna nie jest czarno-biała. Jest chaosem, który uwalnia złe instynkty i łamie charaktery. Zdrajcy przyczyniali się do śmierci wielu ludzi, których zmuszona była bronić AK. Niestety, fakt ten wykorzystują komuniści po wojnie. Żołnierzy AK zamiast orderów czekały więzienia UB, tortury, szykany i czarna propaganda. Władze komunistyczne rozpoczęły skuteczną nagonkę na żołnierzy podziemia przekonując społeczeństwo, że akowcy to faszyści i bandyci strzelający do swoich. Niestety, wielu uwierzyło. Do dziś niektórzy powtarzają historię o zamordowanym kapelanie Wehrmachtu, chociaż z lekcji historii w szkole powinni wiedzieć, że za zabójstwo oficera Niemcy spaliliby całą wieś i wymordowaliby lub wywieźli mieszkańców – co, jak wiemy, w naszej gminie nie nastąpiło.

Jak już pisałem, wojna nie jest czarno-biała. Czy AK strzelała do swoich w Gminie Dębno? Tak… ale kim byli ci „swoi”? Czy ktoś interesujący się choć pobieżnie historią tamtych lat mógłby sobie teraz szczerze odpowiedzieć na kilka pytań? Kto pokazał Niemcom drogę do Jana Roczniaka „Sokoła”? Kto wskazał żandarmom miejsce ukrywania się Żydów w Dębnie? Kto przyczynił się do zabójstwa Książka w Maszkienicach? Kto wydał Jana Bodurę „Zamka” z Dołów na gestapo? Kto wskazał Niemcom Helenę Michałek z Sufczyna jako siostrę „Dzwona” z plutonu dywersji, przez co trafiła do więzienia, gdzie była torturowana? Zachowały się jeszcze źródła, które wskazują na ludzi podpisujących Volkslistę w Dębnie, Sufczynie, Maszkienicach. W brzeskiej bibliotece, w tzw. archiwum Bernackiego, znajduje się list (przechwycony przez AK na poczcie) na gestapo do Brzeska, ze skargą na sąsiada rzekomo współpracującego z partyzantami. List pochodzi – powiedzmy, że z parafii Porąbka – i jest podpisany imieniem i nazwiskiem! Do takich to „swoich” strzelali żołnierze z plutonu dywersji – „drapieżne ptaki” Armii Krajowej. Ilu z nas żyje dziś dzięki plutonowi Teofila Hebdy?

On sam 1945 roku zostaje aresztowany za przynależność do antykomunistycznej organizacji WIN. Był trzymany w celi, w której zimna woda sięgała kolan, torturowany – z połamanymi paznokciami i wybitymi zębami – nikogo nie wydał. Wyszedł z więzienia po amnestii w 1948 roku.

Co ma zrobić 46-letni mężczyzna, który stracił dom, życie zawodowe, przyszłość? Co ma zrobić żołnierz – bohater wojenny – który został znieważony i pozbawiony praw? Co ma zrobić mąż i ojciec, który nawet nie może zapłakać nad grobem swoich córeczek i żony? Co ma zrobić człowiek w takiej sytuacji?

Teofil Hebda zaczął od nowa… ale to już zupełnie inna historia.

Na załączonych zdjęciach zajmuje się:
1. Teofil Hebda
2. Teofil Hebda z żoną Franciszką
3. Teofil Hebda (pierwszy z prawej). W tle wojsko węgierskie.

Jak hartowana stal – historia Teofila Hebdy „Błyskawicy” z Porąbki Uszewskiej
Jak hartowana stal – historia Teofila Hebdy „Błyskawicy” z Porąbki Uszewskiej
Jak hartowana stal – historia Teofila Hebdy „Błyskawicy” z Porąbki Uszewskiej
Autor: dr Piotr Marecik

Wróć do historii gminy

    

    

W górę
Kapitał Ludzki - Narodowa Strategia Spójności Gmina Dębno Unia Europejska - Europejski Fundusz Społeczny
Modernizacja strony WWW współfinansowana z EFS w ramach projektu POKL 2007-2013 pt. "CAF - podstawa doskonalenia małopolskich JST",
nr projektu POKL.05.02.01.00-059/12