Ostatnie wydarzenia

Zmodernizowana droga Sufczyn Rajsko

6.12.2019
Zmodernizowana droga Sufczyn Rajsko

Zgodnie z zakładanym planem, w tym tygodniu zakończyły się prace modernizacyjne na drodze gminnej Sufczyn Rajsko.  

Zakres remontu objął korytowanie oraz wykonanie rowów odwadniających, położenie nowej nawierzchni asfaltowej na odcinku 820 metrów, ścięcie i uzupełnienie poboczy oraz wykonanie podbudowy z kruszywa łamanego.

Podsumowanie XIII posiedzenia Rady Gminy Dębno

29.11.2019
Podsumowanie XIII posiedzenia Rady Gminy Dębno

W dniu 29 listopada w sali narad urzędu odbyła się XIII Sesja Rady Gminy Dębno. Radni podjęli uchwały m.in. w sprawie określenia stawek podatku od nieruchomości oraz stawek opłaty za zajęcie pasa drogowego dróg, których zarządcą jest Gmina Dębno.

 

Szkolenie dla przedsiębiorców korzystających z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych

27.11.2019
Szkolenie dla przedsiębiorców korzystających z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych

Serdecznie zapraszamy przedsiębiorców sprzedających i podających napoje alkoholowe na nieodpłatne szkolenie dotyczące obowiązujących przepisów prawa związanych z warunkami korzystania z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych.

Szkolenie odbędzie się w dniu 29 listopada br. (piątek) w budynku Urzędu Gminy Dębno parter (sala narad ) o godz. 15.00 – 16.30

 

Dzień Pracownika Socjalnego

21.11.2019
Dzień Pracownika Socjalnego

Z okazji przypadającego dziś Dnia Pracownika Socjalnego Wójt Gminy Dębno Wiesław Kozłowski składa wszystkim Pracownikom Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej wyrazy uznania oraz wdzięczności za zaangażowanie, wrażliwość i poświęcenie w pracy na rzecz najbardziej potrzebujących mieszkańców naszej gminy. 

Zapraszamy na spektakl "Popiełuszko"

20.11.2019
Zapraszamy na spektakl "Popiełuszko"

Teatr jasne światło zaprasza na spektakl pt.: „Popiełuszko”, który odbędzie się w dniach 23 oraz 24 listopada  (sobota i niedziela), a także 1 grudnia (niedziela) o godz. 18:00 w sali gimnastycznej Publicznej Szkoły Podstawowej w Sufczynie.

Kreatywna Edukacja

19.11.2019
Kreatywna Edukacja

„Na wykształcenie powinno składać się żywe życie, a nie martwa nauka”, w myśl tych słów uczniowie klasy 5b Publicznej Szkoły Podstawowej w Porąbce Uszewskiej w dniu dzisiejszym przybyli w gościnne progi urzędu gminy, by w praktyce „dotknąć” książkowej wiedzy.

Spragnioną informacji młodzież wraz z opiekunami: wicedyrektor szkoły Panią Anetą Kania oraz księdzem Łukaszem Kaliszem przyjęli Sekretarz Gminy Justyna Wójtowicz-Woda oraz Zastępca Wójta Jacek Szklarz.

Miłość silniejsza od przeciwności losu!

18.11.2019
Miłość silniejsza od przeciwności losu!

„Miłość nie polega na wzajemnym wpatrywaniu się w siebie, ale wspólnym patrzeniu w tym samym kierunku.” 

W ubiegły weekend, 9 i 10 listopada świętowaliśmy jubileusze par małżeńskich. Kolejni małżonkowie z terenu naszej gminy doczekali wyjątkowej rocznicy 50. i 60. lat wspólnego życia.

OSP Jastew z nowym samochodem pożarniczym

15.11.2019
OSP Jastew z nowym samochodem pożarniczym

Ochotnicza Straż Pożarna z Jastwi ma powody do radości. W ostatnim czasie jednostka wzbogaciła się o nowy samochód ratowniczo – gaśniczy.

Święto Seniora w Gminie Dębno

14.11.2019
Święto Seniora w Gminie Dębno

W naszej gminie nie zapomnieliśmy o seniorach, którzy w dniu dzisiejszym obchodzą swoje święto. Z tej okazji Wójt Gminy Dębno Wiesław Kozłowski wraz z Dyrektorem Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej Renatą Marecik zaprosili Członków Klubu Senior + na wspólne świętowanie.

Spotkanie było okazją do rozmowy, wymiany doświadczeń oraz miłego spędzenia wolnego czasu.  

Kwartalne spotkania przy napojach w dębińskim Zamku

13.11.2019
Kwartalne spotkania przy napojach w dębińskim Zamku

Zapraszamy na ostatnie w tym roku spotkanie w ramach cyklu „Kwartalne Spotkania przy Napojach”. Odbędzie się ono w niedzielę, 17 listopada w Muzeum Zamek w Dębnie. Początek o godz. 17.00. Wstęp na wydarzenie jest bezpłatny.

Bohaterami spotkania będą: wokalista Kuba Blokesz oraz malarz Zbigniew Zając-Cortez. Będzie to połączenie prezentacji muzycznych i wizualnych.

 

Drukuj drukuj

Z historii gminy

Strona główna » Z historii gminy » Jak hartowana stal – historia Teofila Hebdy „Błyskawicy” z Porąbki Uszewskiej

Jak hartowana stal – historia Teofila Hebdy „Błyskawicy” z Porąbki Uszewskiej

20.03.2017
Jak hartowana stal – historia Teofila Hebdy „Błyskawicy” z Porąbki Uszewskiej

Urodzony 5 XII 1902 roku Teofil – syn Franciszka i Ludwiki z domu Urban – nie miał spokojnego dzieciństwa. W 1914 był świadkiem, jak przez rodzinną wieś przetoczył się front I wojny światowej. Przez następne dwa lata obok jego domu maszerowały wojska rosyjskie i austriackie. Tymczasem on musiał pracować w miejscowym kamieniołomie. Gdy tylko zaczyna kształtować się państwo polskie, Teofil zgłasza się na ochotnika do wojska.

W czerwcu 1919 r., na komisji w Krakowie musi sobie „dodać” lat, by zostać przyjętym. Trafia do 10 Pułku Strzelców Wielkopolskich, który właśnie udaje się na front do południowej Galicji. Walczy ze swoją jednostką pod Bóbrką, Husiatyniem, Buczaczem. Przeciwnikiem są wojska ukraińskie, a w 1920 r. także i Armia Czerwona, której pochód na Europę muszą zatrzymać wojska polskie. Teofil, mimo młodego wieku, otrzymuje za swoją postawę w boju Srebrny Krzyż Zasługi z Mieczami i medale za wojnę o niepodległość państwa oraz za wojnę obronną 1920 roku. Po walkach zostaje w wojsku jako zawodowy żołnierz w jednostce (która zmienia numerację) i otrzymuje awans na sierżanta.

Niestety w Poznaniu, gdzie stacjonuje, dochodzi do incydentu. Teofil staje w obronie kobiety i wdaje się w bójkę z Niemcem, który ugodzony bagnetem ginie. Sąd wojskowy, w którym bronił go jego dowódca – pułkownik, uniewinnia go. Jednakże sprawa ta zaważy na jego karierze w wojsku. Dowództwo, nie chcąc zadrażniać stosunków z mniejszością niemiecką, wysyła go w 1924 roku do Wilna, do Korpusu Ochrony Pogranicza – jednostki broniącej granicy z komunistyczną Rosją.
W 1930 roku żeni się z nauczycielką Franciszką Dorniak, a w 1932 roku zostaje przeniesiony do miejscowości Bryckie, gdzie zostaje dowódcą strażnicy w baonie KOP „Kraśne”. Ciężka to służba. Walka z dywersantami, przemytnikami, bandytami a jednocześnie wywiad na terytorium wroga. Sztab batalionu dostrzega jego zalety żołnierskie i kieruje go na przeszkolenie wywiadowcze do II Oddziału WP. Teofil zostaje wyszkolonym agentem wywiadu.

Tymczasem szczęśliwie powiększa się jego rodzina. Rodzą mu się cztery córki: Daniela (21 IX 1931), Irena (31 III 1933), Teresa (17 VIII 1937), Anna (16 XII 1938).

Niestety, nad Europę nadciągają czarne chmury. W 1938 roku Teofil dostaje rozkaz przeniesienia nad granicę z Węgrami. Rodzina osiada w Stryju, on służy na odcinku Stanisławów. Zwalcza komunistyczne bandy ukraińskie. 29 VIII 1939 zostaje zmobilizowany do 53 Pułku Piechoty w Stryju. Z tą jednostką walczy w kampanii wrześniowej. Po klęsce okazuje się, że żona z córkami została na ziemiach zajętych przez Rosjan. Teofil, który ucieka z niewoli, w drodze z Jasła do Krakowa zatrzymuje się w rodzinnej Porąbce Uszewskiej. Gdy planuje przekroczyć granicę, by połączyć się z rodziną, otrzymuje wiadomość o przesiedleniach.

Na początku kwietnia 1940 r. Stalin zaczyna kolejną falę wywózek Polaków z Kresów. Tym razem celem są kobiety i dzieci. W bydlęcych wagonach, bez jedzenia, w chłodzie, pędzą Polaków na Syberię. Doskwiera głód, kromkę chleba trzeba wyżebrać lub ukraść. Małe dzieci nie są w stanie tego wytrzymać. W ciągu jednego tygodnia, wiosną 1940 roku umiera malutka Tereska i zaraz po niej Ania. Zrozpaczona matka nadludzkim wysiłkiem utrzymuje przy życiu pozostałe córki. Po roku świta iskierka nadziei. Stalin ogłasza amnestię i Polacy wraz z armią gen. Andersa mogą opuścić Rosję. Ale jest to dla wycieńczonych ludzi droga przez mękę. W Turkmenistanie Franciszka Hebda zapada na tyfus. Zdoła jeszcze wsadzić córki do pociągu w Taszkiencie, a sama zostaje na dworcu, gdzie umiera. Córki przejdą – jak wiele polskich dzieci – przez wszystkie sierocińce wojenne, od Iranu aż do Londynu.

Teofil Hebda otrzymuje przez Czerwony Krzyż informację o śmierci żony i córek. Nie wie, które przeżyły, ani co się z nimi dzieje… ma się dowiedzieć dopiero w 1948 roku.

Rzuca się w wir pracy konspiracyjnej. Jako zawodowy żołnierz, przeszkolony wywiadowca i dywersant, mimo niskiego stopnia (st. sierżant) praktycznie dowodzi partyzantką w gminie Dębno. Oficjalnie zostaje w 1943 roku zastępcą, a potem (po śmierci Adama Bartosza ps. „Kmicic”) dowódcą plutonu dywersji – „drapieżnych ptaków AK” – i bierze udział we wszystkich akcjach bojowych na terenie gminy. Te działania to nie tylko dywersja, sabotaż czy walka z wrogiem w otwartym polu. To także niewdzięczne zadanie upominania i likwidacji zdrajców i konfidentów. Wojna nie jest czarno-biała. Jest chaosem, który uwalnia złe instynkty i łamie charaktery. Zdrajcy przyczyniali się do śmierci wielu ludzi, których zmuszona była bronić AK. Niestety, fakt ten wykorzystują komuniści po wojnie. Żołnierzy AK zamiast orderów czekały więzienia UB, tortury, szykany i czarna propaganda. Władze komunistyczne rozpoczęły skuteczną nagonkę na żołnierzy podziemia przekonując społeczeństwo, że akowcy to faszyści i bandyci strzelający do swoich. Niestety, wielu uwierzyło. Do dziś niektórzy powtarzają historię o zamordowanym kapelanie Wehrmachtu, chociaż z lekcji historii w szkole powinni wiedzieć, że za zabójstwo oficera Niemcy spaliliby całą wieś i wymordowaliby lub wywieźli mieszkańców – co, jak wiemy, w naszej gminie nie nastąpiło.

Jak już pisałem, wojna nie jest czarno-biała. Czy AK strzelała do swoich w Gminie Dębno? Tak… ale kim byli ci „swoi”? Czy ktoś interesujący się choć pobieżnie historią tamtych lat mógłby sobie teraz szczerze odpowiedzieć na kilka pytań? Kto pokazał Niemcom drogę do Jana Roczniaka „Sokoła”? Kto wskazał żandarmom miejsce ukrywania się Żydów w Dębnie? Kto przyczynił się do zabójstwa Książka w Maszkienicach? Kto wydał Jana Bodurę „Zamka” z Dołów na gestapo? Kto wskazał Niemcom Helenę Michałek z Sufczyna jako siostrę „Dzwona” z plutonu dywersji, przez co trafiła do więzienia, gdzie była torturowana? Zachowały się jeszcze źródła, które wskazują na ludzi podpisujących Volkslistę w Dębnie, Sufczynie, Maszkienicach. W brzeskiej bibliotece, w tzw. archiwum Bernackiego, znajduje się list (przechwycony przez AK na poczcie) na gestapo do Brzeska, ze skargą na sąsiada rzekomo współpracującego z partyzantami. List pochodzi – powiedzmy, że z parafii Porąbka – i jest podpisany imieniem i nazwiskiem! Do takich to „swoich” strzelali żołnierze z plutonu dywersji – „drapieżne ptaki” Armii Krajowej. Ilu z nas żyje dziś dzięki plutonowi Teofila Hebdy?

On sam 1945 roku zostaje aresztowany za przynależność do antykomunistycznej organizacji WIN. Był trzymany w celi, w której zimna woda sięgała kolan, torturowany – z połamanymi paznokciami i wybitymi zębami – nikogo nie wydał. Wyszedł z więzienia po amnestii w 1948 roku.

Co ma zrobić 46-letni mężczyzna, który stracił dom, życie zawodowe, przyszłość? Co ma zrobić żołnierz – bohater wojenny – który został znieważony i pozbawiony praw? Co ma zrobić mąż i ojciec, który nawet nie może zapłakać nad grobem swoich córeczek i żony? Co ma zrobić człowiek w takiej sytuacji?

Teofil Hebda zaczął od nowa… ale to już zupełnie inna historia.

Na załączonych zdjęciach zajmuje się:
1. Teofil Hebda
2. Teofil Hebda z żoną Franciszką
3. Teofil Hebda (pierwszy z prawej). W tle wojsko węgierskie.

Jak hartowana stal – historia Teofila Hebdy „Błyskawicy” z Porąbki Uszewskiej
Jak hartowana stal – historia Teofila Hebdy „Błyskawicy” z Porąbki Uszewskiej
Jak hartowana stal – historia Teofila Hebdy „Błyskawicy” z Porąbki Uszewskiej
Autor: dr Piotr Marecik

Wróć do historii gminy

Informator UG system informacji przestrzennej   Stowarzyszenie Kwartet na Przedgórzu  Prawa pacjenta Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej WKU w Tarnowie  Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej

W górę
Kapitał Ludzki - Narodowa Strategia Spójności Gmina Dębno Unia Europejska - Europejski Fundusz Społeczny
Modernizacja strony WWW współfinansowana z EFS w ramach projektu POKL 2007-2013 pt. "CAF - podstawa doskonalenia małopolskich JST",
nr projektu POKL.05.02.01.00-059/12