Ostatnie wydarzenia

Podsumowanie XVI Sesji Rady Gminy Dębno

21.02.2020
Podsumowanie XVI Sesji Rady Gminy Dębno

W dniu 21 lutego 2020 r. w sali narad urzędu odbyło się XVI posiedzenie Rady Gminy Dębno w kadencji 2018-2023. W pierwszej części Radni rozpatrzyli sprawozdanie z działalności Związku Międzygminnego do Spraw Wodociągów i Kanalizacji w Brzesku oraz sprawozdanie z wysokości średnich wynagrodzeń nauczycieli na poszczególnych stopniach awansu zawodowego w szkołach prowadzonych przez Gminę Dębno. 

Gminny Konkurs Matematyczny w języku angielskim "Math Challenges"

20.02.2020
Gminny Konkurs Matematyczny w języku angielskim "Math Challenges"

19 lutego 2020 roku w Zespole Szkolno-Przedszkolnym odbył się  Gminny Konkurs Matematyczny w języku angielskim „Math Challenges”. To już druga edycja tego konkursu. W grudniu 2019 r. uczniowie siódmych i ósmych klas szkół podstawowych gminy Dębno przystąpili do etapu szkolnego, a dzisiaj najlepsi spotkali się na etapie gminnym w Zespole Szkolno-Przedszkolnym w Łysej Górze. W konkursie wzięło udział 14 najlepszych uczniów z Gminy Dębno. Uczniowie musieli rozwiązać  zadania matematyczne otwarte i zamknięte, których treść była w języku angielskim.

 

Wręczono kolejne tablety w ramach „Małopolski E-senior”

6.02.2020
Wręczono kolejne tablety w ramach „Małopolski E-senior”

W środę, 5 lutego, zakończył się kolejny kurs przeprowadzony w ramach projektu „Małopolski E-senior”. Brało w nim udział kilkunastu mieszkańców gminy Dębno, którzy ukończyli 65 lat. Projekt ten realizowany jest przez Fundację Instytut Myśli Innowacyjnej w ramach Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa, III Oś Priorytetowa Cyfrowe kompetencje społeczeństwa, Działanie 3.1 Działania szkoleniowe na rzecz rozwoju kompetencji cyfrowych.

Podsumowanie XV posiedzenia Rady Gminy Dębno

31.01.2020
Podsumowanie XV posiedzenia Rady Gminy Dębno

W dniu 31 stycznia w sali narad urzędu odbyło się XV posiedzenie Rady Gminy Dębno w kadencji 2018-2023. Głównym punktem uroczystej części sesji było wręczenie aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela na stopień nauczyciela mianowanego Pani Małgorzacie Łysiek-Baca nauczycielowi Szkoły Podstawowej im. Jana Pawła II w Łoniowej.

Noworoczne spotkanie Kół Gospodyń Wiejskich

27.01.2020
Noworoczne spotkanie Kół Gospodyń Wiejskich

W ubiegłą sobotę, 25 stycznia, w remizie Ochotniczej Straży Pożarnej w Sufczynie odbyło się tradycyjne noworoczne spotkanie osób działających w Kołach Gospodyń Wiejskich z terenu gminy Dębno, które rok rocznie organizowane jest z inicjatywy pana Wójta Wiesława Kozłowskiego.

102. urodziny – wyjątkowe święto pani Anieli Kądziołki

27.01.2020
102. urodziny – wyjątkowe święto pani Anieli Kądziołki

W miniony piątek, 24 stycznia, swoje 102. urodziny obchodziła pani Aniela Kądziołka, pensjonariuszka Domu Pomocy Społecznej Sióstr Służebniczek NMP w Porąbce Uszewskiej. Solenizantka przyszła na świat 24 stycznia 1918 roku, jako córka Zuzanny i Jana Mleczko, większość swojego życia mieszkała w Dołach.

System Obsługi Wsparcia finansowanego ze środków PFRON w całej Małopolsce

24.01.2020
System Obsługi Wsparcia finansowanego ze środków PFRON w całej Małopolsce

Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, chcąc zwiększyć dostępność  wsparcia dla Osób z Niepełnosprawnościami, uruchomił SOW - System Obsługi Wsparcia finansowanego ze środków PFRON.

Uroczystość przekazania wozu strażackiego w Jastwi

23.01.2020
Uroczystość przekazania wozu strażackiego w Jastwi

W minioną sobotę, 18 stycznia br. w jednostce OSP Jastew odbyło się uroczyste przekazanie druhom-ochotnikom nowego samochodu ratowniczo-gaśniczego.

W wydarzeniu wzięli udział: Piotr Konar - przedstawiciel Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Krakowie, Wiesław Kozłowski – Wójt Gminy Dębno, Wojciech Hebda – Radny Gminy, przedstawiciel Komendy Powiatowej PSP w Brzesku – Wojciech Podleś, przedstawiciele Zarządu Gminnego OSP: Paweł Kraj – Komendant gminny, Bogdan Bibro – Prezes Zarządu Gminnego, a także Marek Hebda – Naczelnik OSP Jastew, oraz Wit Kural – Prezes jednostki.

Informacja o kwalifikacji wojskowej

16.01.2020
Informacja o kwalifikacji wojskowej

Urząd Gminy Dębno informuje, że zgodnie z Obwieszczeniem Wojewody Małopolskiego z dnia 16 stycznia 2020 r., kwalifikacja wojskowa dla osób zamieszkałych na terenie Gminy Dębno, zostanie przeprowadzona w dniach od 24 lutego 2020 r. do 26 lutego 2020 r., natomiast 4 marca 2020 r. odbędzie się kwalifikacja kobiet.

Nabór do Rządowego Programu KLUB – edycja 2020

14.01.2020
Nabór do Rządowego Programu KLUB – edycja 2020

Ministerstwo Sportu i Turystyki (aktualnie Ministerstwo Sportu) prowadzi nabór wniosków do rządowego programu „Klub” edycja 2020.

Drukuj drukuj

Z historii gminy

Strona główna » Z historii gminy » Jak hartowana stal – historia Teofila Hebdy „Błyskawicy” z Porąbki Uszewskiej

Jak hartowana stal – historia Teofila Hebdy „Błyskawicy” z Porąbki Uszewskiej

20.03.2017
Jak hartowana stal – historia Teofila Hebdy „Błyskawicy” z Porąbki Uszewskiej

Urodzony 5 XII 1902 roku Teofil – syn Franciszka i Ludwiki z domu Urban – nie miał spokojnego dzieciństwa. W 1914 był świadkiem, jak przez rodzinną wieś przetoczył się front I wojny światowej. Przez następne dwa lata obok jego domu maszerowały wojska rosyjskie i austriackie. Tymczasem on musiał pracować w miejscowym kamieniołomie. Gdy tylko zaczyna kształtować się państwo polskie, Teofil zgłasza się na ochotnika do wojska.

W czerwcu 1919 r., na komisji w Krakowie musi sobie „dodać” lat, by zostać przyjętym. Trafia do 10 Pułku Strzelców Wielkopolskich, który właśnie udaje się na front do południowej Galicji. Walczy ze swoją jednostką pod Bóbrką, Husiatyniem, Buczaczem. Przeciwnikiem są wojska ukraińskie, a w 1920 r. także i Armia Czerwona, której pochód na Europę muszą zatrzymać wojska polskie. Teofil, mimo młodego wieku, otrzymuje za swoją postawę w boju Srebrny Krzyż Zasługi z Mieczami i medale za wojnę o niepodległość państwa oraz za wojnę obronną 1920 roku. Po walkach zostaje w wojsku jako zawodowy żołnierz w jednostce (która zmienia numerację) i otrzymuje awans na sierżanta.

Niestety w Poznaniu, gdzie stacjonuje, dochodzi do incydentu. Teofil staje w obronie kobiety i wdaje się w bójkę z Niemcem, który ugodzony bagnetem ginie. Sąd wojskowy, w którym bronił go jego dowódca – pułkownik, uniewinnia go. Jednakże sprawa ta zaważy na jego karierze w wojsku. Dowództwo, nie chcąc zadrażniać stosunków z mniejszością niemiecką, wysyła go w 1924 roku do Wilna, do Korpusu Ochrony Pogranicza – jednostki broniącej granicy z komunistyczną Rosją.
W 1930 roku żeni się z nauczycielką Franciszką Dorniak, a w 1932 roku zostaje przeniesiony do miejscowości Bryckie, gdzie zostaje dowódcą strażnicy w baonie KOP „Kraśne”. Ciężka to służba. Walka z dywersantami, przemytnikami, bandytami a jednocześnie wywiad na terytorium wroga. Sztab batalionu dostrzega jego zalety żołnierskie i kieruje go na przeszkolenie wywiadowcze do II Oddziału WP. Teofil zostaje wyszkolonym agentem wywiadu.

Tymczasem szczęśliwie powiększa się jego rodzina. Rodzą mu się cztery córki: Daniela (21 IX 1931), Irena (31 III 1933), Teresa (17 VIII 1937), Anna (16 XII 1938).

Niestety, nad Europę nadciągają czarne chmury. W 1938 roku Teofil dostaje rozkaz przeniesienia nad granicę z Węgrami. Rodzina osiada w Stryju, on służy na odcinku Stanisławów. Zwalcza komunistyczne bandy ukraińskie. 29 VIII 1939 zostaje zmobilizowany do 53 Pułku Piechoty w Stryju. Z tą jednostką walczy w kampanii wrześniowej. Po klęsce okazuje się, że żona z córkami została na ziemiach zajętych przez Rosjan. Teofil, który ucieka z niewoli, w drodze z Jasła do Krakowa zatrzymuje się w rodzinnej Porąbce Uszewskiej. Gdy planuje przekroczyć granicę, by połączyć się z rodziną, otrzymuje wiadomość o przesiedleniach.

Na początku kwietnia 1940 r. Stalin zaczyna kolejną falę wywózek Polaków z Kresów. Tym razem celem są kobiety i dzieci. W bydlęcych wagonach, bez jedzenia, w chłodzie, pędzą Polaków na Syberię. Doskwiera głód, kromkę chleba trzeba wyżebrać lub ukraść. Małe dzieci nie są w stanie tego wytrzymać. W ciągu jednego tygodnia, wiosną 1940 roku umiera malutka Tereska i zaraz po niej Ania. Zrozpaczona matka nadludzkim wysiłkiem utrzymuje przy życiu pozostałe córki. Po roku świta iskierka nadziei. Stalin ogłasza amnestię i Polacy wraz z armią gen. Andersa mogą opuścić Rosję. Ale jest to dla wycieńczonych ludzi droga przez mękę. W Turkmenistanie Franciszka Hebda zapada na tyfus. Zdoła jeszcze wsadzić córki do pociągu w Taszkiencie, a sama zostaje na dworcu, gdzie umiera. Córki przejdą – jak wiele polskich dzieci – przez wszystkie sierocińce wojenne, od Iranu aż do Londynu.

Teofil Hebda otrzymuje przez Czerwony Krzyż informację o śmierci żony i córek. Nie wie, które przeżyły, ani co się z nimi dzieje… ma się dowiedzieć dopiero w 1948 roku.

Rzuca się w wir pracy konspiracyjnej. Jako zawodowy żołnierz, przeszkolony wywiadowca i dywersant, mimo niskiego stopnia (st. sierżant) praktycznie dowodzi partyzantką w gminie Dębno. Oficjalnie zostaje w 1943 roku zastępcą, a potem (po śmierci Adama Bartosza ps. „Kmicic”) dowódcą plutonu dywersji – „drapieżnych ptaków AK” – i bierze udział we wszystkich akcjach bojowych na terenie gminy. Te działania to nie tylko dywersja, sabotaż czy walka z wrogiem w otwartym polu. To także niewdzięczne zadanie upominania i likwidacji zdrajców i konfidentów. Wojna nie jest czarno-biała. Jest chaosem, który uwalnia złe instynkty i łamie charaktery. Zdrajcy przyczyniali się do śmierci wielu ludzi, których zmuszona była bronić AK. Niestety, fakt ten wykorzystują komuniści po wojnie. Żołnierzy AK zamiast orderów czekały więzienia UB, tortury, szykany i czarna propaganda. Władze komunistyczne rozpoczęły skuteczną nagonkę na żołnierzy podziemia przekonując społeczeństwo, że akowcy to faszyści i bandyci strzelający do swoich. Niestety, wielu uwierzyło. Do dziś niektórzy powtarzają historię o zamordowanym kapelanie Wehrmachtu, chociaż z lekcji historii w szkole powinni wiedzieć, że za zabójstwo oficera Niemcy spaliliby całą wieś i wymordowaliby lub wywieźli mieszkańców – co, jak wiemy, w naszej gminie nie nastąpiło.

Jak już pisałem, wojna nie jest czarno-biała. Czy AK strzelała do swoich w Gminie Dębno? Tak… ale kim byli ci „swoi”? Czy ktoś interesujący się choć pobieżnie historią tamtych lat mógłby sobie teraz szczerze odpowiedzieć na kilka pytań? Kto pokazał Niemcom drogę do Jana Roczniaka „Sokoła”? Kto wskazał żandarmom miejsce ukrywania się Żydów w Dębnie? Kto przyczynił się do zabójstwa Książka w Maszkienicach? Kto wydał Jana Bodurę „Zamka” z Dołów na gestapo? Kto wskazał Niemcom Helenę Michałek z Sufczyna jako siostrę „Dzwona” z plutonu dywersji, przez co trafiła do więzienia, gdzie była torturowana? Zachowały się jeszcze źródła, które wskazują na ludzi podpisujących Volkslistę w Dębnie, Sufczynie, Maszkienicach. W brzeskiej bibliotece, w tzw. archiwum Bernackiego, znajduje się list (przechwycony przez AK na poczcie) na gestapo do Brzeska, ze skargą na sąsiada rzekomo współpracującego z partyzantami. List pochodzi – powiedzmy, że z parafii Porąbka – i jest podpisany imieniem i nazwiskiem! Do takich to „swoich” strzelali żołnierze z plutonu dywersji – „drapieżne ptaki” Armii Krajowej. Ilu z nas żyje dziś dzięki plutonowi Teofila Hebdy?

On sam 1945 roku zostaje aresztowany za przynależność do antykomunistycznej organizacji WIN. Był trzymany w celi, w której zimna woda sięgała kolan, torturowany – z połamanymi paznokciami i wybitymi zębami – nikogo nie wydał. Wyszedł z więzienia po amnestii w 1948 roku.

Co ma zrobić 46-letni mężczyzna, który stracił dom, życie zawodowe, przyszłość? Co ma zrobić żołnierz – bohater wojenny – który został znieważony i pozbawiony praw? Co ma zrobić mąż i ojciec, który nawet nie może zapłakać nad grobem swoich córeczek i żony? Co ma zrobić człowiek w takiej sytuacji?

Teofil Hebda zaczął od nowa… ale to już zupełnie inna historia.

Na załączonych zdjęciach zajmuje się:
1. Teofil Hebda
2. Teofil Hebda z żoną Franciszką
3. Teofil Hebda (pierwszy z prawej). W tle wojsko węgierskie.

Jak hartowana stal – historia Teofila Hebdy „Błyskawicy” z Porąbki Uszewskiej
Jak hartowana stal – historia Teofila Hebdy „Błyskawicy” z Porąbki Uszewskiej
Jak hartowana stal – historia Teofila Hebdy „Błyskawicy” z Porąbki Uszewskiej
Autor: dr Piotr Marecik

Wróć do historii gminy

Informator UG system informacji przestrzennej   Stowarzyszenie Kwartet na Przedgórzu  Prawa pacjenta Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej WKU w Tarnowie  Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej

W górę
Kapitał Ludzki - Narodowa Strategia Spójności Gmina Dębno Unia Europejska - Europejski Fundusz Społeczny
Modernizacja strony WWW współfinansowana z EFS w ramach projektu POKL 2007-2013 pt. "CAF - podstawa doskonalenia małopolskich JST",
nr projektu POKL.05.02.01.00-059/12