Ostatnie wydarzenia

Życzenia Wielkanocne

19.04.2019
Życzenia Wielkanocne

Wójt Gminy Dębno Wiesław Kozłowski oraz Przewodniczący Rady Gminy Piotr Matura składają wszystkim mieszkańcom Gminy Dębno najserdeczniejsze życzenia z okazji Świąt Wielkanocnych.

Kolejne środki pozyskane na drogi gminne

19.04.2019
Kolejne środki pozyskane na drogi gminne

W trosce o bezpieczeństwo mieszkańców oraz kierowców poruszających się po drogach gminnych zostaną wyremontowane dwa odcinki o łącznej długości 2,890 km. Tym razem uda się to dzięki dofinansowaniu pozyskanemu z Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Krakowie w ramach Funduszu Dróg Samorządowych Drogi Gminne i Powiatowe.

Gmina Dębno wspomaga organizacje pozarządowe

17.04.2019
Gmina Dębno wspomaga organizacje pozarządowe

W poniedziałek 15 kwietnia w Urzędzie Gminy Dębno odbyło się uroczyste podpisanie umów na realizację w 2019 r. zadań publicznych z zakresu: kultury, sztuki, ochrony dóbr kultury i dziedzictwa narodowego, przeciwdziałania uzależnieniom i patologiom społecznym oraz działalności na rzecz osób niepełnosprawnych. W spotkaniu uczestniczyli przedstawiciele organizacji, które otrzymały dofinansowanie. W tym roku na dotacje zostało przeznaczone 105 370 złotych.

Wybory Sołtysów i Rad Sołeckich – Wola Dębińska, Jastew oraz Porąbka Uszewska

15.04.2019
Wybory Sołtysów i Rad Sołeckich – Wola Dębińska, Jastew oraz Porąbka Uszewska

W miniony weekend, podczas ostatnich zebrań wiejskich wyborczych, wybrani zostali Sołtysi i członkowie Rad Sołeckich w Woli Dębińskiej, Jastwi oraz Porąbce Uszewskiej.

IV Turniej Piłki Nożnej OSP

11.04.2019
IV Turniej Piłki Nożnej OSP

Dnia 1 maja 2019 roku na stadionie Ludowego Klubu Sportowego „Orzeł” Dębno w Woli Dębińskiej odbędzie się IV edycja Turnieju Piłki Nożnej Ochotniczych Straży Pożarnych o Puchar Wójta Gminy Dębno.

Książki zagościły na placu zabaw

10.04.2019
Książki zagościły na placu zabaw

W Porąbce Uszewskiej, 10 kwietnia 2019 r., na placu zabaw została otwarta pierwsza w Gminie Dębno Plenerowa Biblioteka, która umożliwi udział mieszkańcom w ogólnoświatowej akcji znanej pod nazwą bookcrossing. Jest to niekonwencjonalna forma popularyzowania książek i czytelnictwa, która zyskuje coraz większą popularność. Książki pozostawiane są w specjalnie przygotowanych miejscach, w których czytelnik może je znaleźć, zabrać ze sobą do domu, a po przeczytaniu znów przekazać dalej, pozostawiając w tym samym lub podobnym miejscu.

Młodzi aktorzy stanęli do walki na scenie, czyli XX Gminny Przegląd Zespołów Teatralnych

9.04.2019
Młodzi aktorzy stanęli do walki na scenie, czyli XX Gminny Przegląd Zespołów Teatralnych

O tym, że teatr bawi i uczy mogli przekonać się uczestnicy XX edycji Gminnego Przeglądu Zespołów Teatralnych, który odbył się 5 kwietnia w Publicznej Szkole Podstawowej im. Jana Dudka w Niedźwiedzy. W wydarzeniu wzięły udział cztery grupy teatralne.

X Gminny Konkurs na Najpiękniejszą Pisankę

9.04.2019
X Gminny Konkurs na Najpiękniejszą Pisankę

Już po raz dziesiąty, 8 kwietnia w PSP im. Kornela Makuszyńskiego w Jaworsku, odbył się Gminny konkurs plastyczny pn. „Najpiękniejsza Pisanka Wielkanocna”. Tak, jak w ubiegłych edycjach, konkurs cieszył się ogromnym zainteresowaniem wśród dzieci i młodzieży ze szkół oraz przedszkoli z terenu Gminy Dębno.

Pamiętali o Zbrodni Katyńskiej

5.04.2019
Pamiętali o Zbrodni Katyńskiej

Gminne Uroczystości Katyńskie odbyły się wczoraj, 4 kwietnia 2019 r., w Publicznej Szkole Podstawowej im. Ks. Prałata Płk. Tadeusza Dłubacza w Sufczynie przy obelisku upamiętniającym zbrodnie popełnione na Polakach na Wschodzie. Licznie zgromadzona młodzież, nauczyciele oraz przedstawiciele lokalnych władz, a także służb mundurowych upamiętnili pamięć ofiar w związku z przypadającą w tym roku 79. rocznicą Zbrodni Katyńskiej.

Miejsce pamięci Franciszka Mleczki w Łysej Górze

5.04.2019
Miejsce pamięci Franciszka Mleczki w Łysej Górze

W Łysej Górze zakończyła się realizacja inwestycji mającej na celu zagospodarowanie przestrzeni publicznej. W ramach przedsięwzięcia zostały zamontowane ławki, a w celu zadbania o estetyczny wygląd miejsca posadzono również drzewa i krzewy. Ponadto obok ławki umiejscowiono tablicę pamiątkową, na której zamieszczono biografię Franciszka Mleczki, mieszkańca zasłużonego dla Łysej Góry, który był działaczem społecznym, animatorem kultury, nauczycielem, pisarzem i publicystą, a także posłem na Sejm.

Drukuj drukuj

Z historii gminy

Strona główna » Z historii gminy » Malowidła nie do końca znane

Malowidła nie do końca znane

20.02.2017
Malowidła nie do końca znane

Każdy dębiński parafianin dobrze zna wygląd, historię, a może i styl architektoniczny swojego kościoła. Dlatego tekst ten rozwodzić się nad tymi kwestiami nie będzie. W zamian proponuję przyjrzeć się bliżej jego wnętrzu, którego historia nie jest już tak dobrze wszystkim znana. Szczególne zainteresowanie powinny budzić malowidła, znajdujące się na ścianach wewnątrz świątyni. Wykonane przez profesora Józefa Edwarda Dutkiewicza w 1957 roku, już wówczas budziły kontrowersje. Mimo to, już 3 lata później zostały wpisane do rejestru zabytków.

Profesor Dutkiewicz urodził się w 1903 r. w Krakowie, skąd wkrótce jego rodzina przeniosła się do Tarnowa. W młodości uczęszczał do gimnazjum im. Kazimierza Brodzińskiego, a po jego ukończeniu zdecydował się studiować historię sztuki na Uniwersytecie Jagiellońskim. Józef w 1930 r. przez rok pobierał nauki, dotyczące konserwacji we francuskiej uczelni Ecole de Louvre. Po zakończeniu edukacji, w 1932 r. objął stanowisko konserwatora zabytków w Warszawie, a następnie w Łucku. W 1935 r. Dutkiewicz jako konserwator sprawował pieczę nad odnową kamienic Lublina. W 1945 r., dzięki jego namowom, powstało Muzeum Ziemi Tarnowskiej. Wraz z rokiem 1946 Józef wyjechał do Krakowa, aby tam pracować jako miejski oraz wojewódzki konserwator zabytków. Trzeba sobie zdawać sprawę, że wtedy – w czasach rodzącego się stalinizmu – Dutkiewicz musiał przystosować swoje prace w kierunku realizmu socjalistycznego. Konserwatorzy i artyści, chcąc prowadzić pracę, musieli starać się o aprobatę władz, które wówczas nie sprzyjały kościołowi katolickiemu i za wszelką cenę dążyły do sowietyzacji kultury naszego narodu. Koncepcja rekonstrukcyjna Cesare Brandiego – którą przyjął profesor, a która polegała na wprowadzaniu nowoczesnych dekoracji do wnętrza zabytkowych budowli i postawę aprobującą fakt, że zabytkowe dzieło sztuki może być elementem nowego dzieła, nawet będąc w destrukcie – doskonale wpisywał się w antykościelną działalność władz komunistycznych.

Profesor Dutkiewicz prowadził wiele takich prac konserwatorskich, określanych mianem kontrowersyjnych – tak jak w naszym rodzimym kościele czy w Olkuszu. Profesor nie zdołał jednak ukończyć prac w olkuskiej świątyni, ponieważ zginął tam podczas prac konserwatorskich. Tragedię powiązano z mającymi miejsce dwa tygodnie wcześniej badaniami dworku klasztornego, znajdującego się w Rudawach. Pracujący tam profesor napotkał ukryte pod tynkiem fragmenty zabytkowych malowideł, ukazujących grupkę przerażonych mnichów. Napis ostrzegał przed odsłonięciem dzieła, a ten, który to zrobi, miał paść ofiarą klątwy. Dutkiewicz zignorował przekaz, co miało być przyczyną jego tragicznego wypadku.

Spór o postać i twórczość Józefa Dutkiewicza trwał również w środowisku konserwatorskim. Oczywiście, w literaturze przedmiotu cytuje się tylko dyskusje nad dziełami Dutkiewicza ze strony tzw. środowiska. Opinia „zwykłych” ludzi się nie liczyła, choć np. większej części olkuskich parafian, delikatnie mówiąc, nie przypadł do gustu nowy wygląd wnętrza świątyni. Wielu rekonstruktorów podzielało poglądy olkuskich parafian, zarzucając Dutkiewiczowi zbyt dużą ingerencję w strukturę zabytku. „Dzieła Dutkiewicza to jak instalowanie klimatyzacji w dorożce” – twierdzili odważni historycy sztuki.

Niejaki profesor Tadeusz Chrzanowski, będący krytykiem Dutkiewicza, przytacza przykład wiejskiego kościoła w pobliżu Wielunia i opisuje jego twórczość słowami: „Dziś wnętrze wygląda, jakby jakiś szalony dowcipniś rozmieścił na ścianach ogromne puzzle…”

Inny historyk sztuki, Bogusław Krasnowolski, usprawiedliwia kontrowersyjną twórczość Dutkiewicza panującym wówczas specyficznym klimatem PRL-u. Każdy twórca, chcąc tworzyć dzieła sakralne (ukierunkowane przez władzę), mógł pracować jedynie we wnętrzach zabytkowych budowli. Historyk przedstawia Dutkiewicza jako znaczącego, XX-wiecznego malarza, wprowadzającego do zabytkowych wnętrz elementy współczesne. Z drugiej strony Krasnowolski twierdzi, że „ten styl konserwatorski to wielkie konserwatorskie kłamstwo” nie mające nic wspólnego z rekonstrukcją, ponieważ nie odtwarzało dzieła, tylko tworzyło nowe. Przypomina też, że z wnętrza tarnowskiej katedry usunięto polichromie autorstwa Dutkiewicza, Marczyńskiego i Taranczewskiego, które zastąpiono „gołymi” ścianami. Zdążono to zrobić, zanim wpisano je do rejestru zabytków.

Skoro środowisko konserwatorów jest podzielone, czy wolno nam, „zwykłym” ludziom mieć swoje zdanie? Czy to, co znajduje się na ścianach wewnątrz dębińskiej świątyni, to arcydzieło? Czy też musimy parafrazować Gombrowicza, powtarzając że „malowidła nas zachwycają, bo Dutkiewicz znanym rekonstruktorem jest”?

Dziś mało kto może się pochwalić tym, że na własne oczy widział dawne malowidła na ścianach naszego kościoła. Tym, którzy są zbyt młodzi, aby to zobaczyć, pozostały jedynie fragmenty uwiecznione na kilku fotografiach. Ciekawe, co dzisiejsi parafianie sądzą o malowidłach w dębińskiej świątyni. Czy się podobają? Czy podobają się na tyle, że potrafimy opowiedzieć, co przedstawiają? Niestety, wspaniałych aniołów namalowanych za ołtarzem głównym nie zobaczymy już nigdy.

Na zamieszczonych zdjęciach znajdują się wnętrza Kościoła Parafialnego w Dębnie.

Malowidła nie do końca znane
Malowidła nie do końca znane
Autor: Szymon Smaga-Kumorek

Wróć do historii gminy

Informator UG system informacji przestrzennej   Stowarzyszenie Kwartet na Przedgórzu  Prawa pacjenta Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej WKU w Tarnowie  Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej

W górę
Kapitał Ludzki - Narodowa Strategia Spójności Gmina Dębno Unia Europejska - Europejski Fundusz Społeczny
Modernizacja strony WWW współfinansowana z EFS w ramach projektu POKL 2007-2013 pt. "CAF - podstawa doskonalenia małopolskich JST",
nr projektu POKL.05.02.01.00-059/12